In een gerechtelijke procedure wordt veelal schriftelijk bewijs geleverd, waaronder facturen, correspondentie, gespreksverslagen en verklaringen van getuigen. In veel gevallen is dit voldoende, maar soms kan een wederpartij aanvoeren dat een schriftelijke verklaring onjuist is, omdat de persoon helemaal niet bij de transactie aanwezig was. Als een schriftelijke verklaring voor een rechter onvoldoende duidelijk is om de waarheid te vinden, kan de rechter bepalen dat er een zogenaamde enquete (getuigenverhoor) moet plaats vinden.

• In de eerste plaats telt natuurlijk het belang van het procesverloop.
  Wanneer de weergave van de feiten door de wederpartij wordt onderschreven, dan kan de rechter de wederpartij wel eens in het gelijk stellen. Teneinde dit te voorkomen, kunnen de feiten door de ene partij als strijdig met de waarheid worden weergegeven. Het spreekwoord "Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel" gaat in rechte niet altijd op.
• In de tweede plaats kan een andere visie op de feiten veroorzaakt zijn door de beleving van de wederpartij. Terwijl de ene partij stelt dat er wel degelijk een overeenkomst is, kan de wederpartij stellen dat de overeenkomst verbonden was aan een aantal gestelde condities.

Wanneer een rechter geconfronteerd wordt met tegenstrijdige versies van de waarheid, hetgeen meer regel is dan uitzondering, dan zal deze zich wenden tot de voor hem beschikbare middelen om de waarheid te achterhalen. Gezien de beperktheid van deze middelen kan de werkelijke waarheid wel eens afwijken van de waarheid in rechte, De rechter zal in een civiele procedure hier op wijzen. Veelal is dit een reden voor partijen om alsnog tot een vergelijk te komen.

Het getuigenverhoor
Wanneer partijen desondanks niet tot een vergelijk komen, dan zal de rechter een van de partijen belasten met het leveren van bewijs. Hierbij geldt de hoofdregel "Wie eist, die bewijst" Veelal zullen partijen kiezen voor het horen van getuigen. De partijen maken zelf de keuze wie zij als getuige willen oproepen. De getuigen zijn verplicht om voor de rechter te verschijnen. Zij moeten een voor een de vragen van de rechter en/of de advocaten beantwoorden. Naast de partijen zelf - waar een rechter hoogstwaarschijnlijk minder waarde zal hechten - , zijn het vaak familieleden en/of kennissen en werknemers die als getuige worden opgeroepen.

De getuigen dienen te verklaren wat zij uit eigen wetenschap en/of beleving weten over de feiten, waarvan het bewijs geleverd dient te worden. De zogenaamde verklaringen 'van horen zeggen' zijn in rechte vrijwel zonder betekenis. Ook is de getuige verplicht om de waarheid te spreken. Doen zij dit niet, dan kunnen zij strafrechtelijk vervolgd worden wegens het plegen vsan meineed, wat zelfs kan leiden tot een gevangenisstraf.

Nadat alle vragen zijn gesteld worden de vragen en antwoorden van de getuigen vastgelegd in een officieel verslag, het proces-verbaal. De getuigen moeten dit document ook ondertekenen. Een getuigenverhoor kan soms uren in beslag nemen, met name als er veel getuigen gehoord moeten worden. Alle getuigen hebben recht op vergoeding, bijvoorbeeld wegens het missen van een werkdag. De partij die de getuige heeft opgeroepen dient deze kosten voorlopig te betalen. Uiteindelijk zal de partij die in het ongelijk wordt gesteld, deze kosten voor haar rekening moeten nemen.

AFI: Uw partner
AFI zal reeds in een vroeg stadium uw proceskansen inschatten door een voorschot te nemen op de bewijslastverdeling en de bewijsrechtelijke waarde van de mogelijke getuigen. AFI adviseert u om de gebeurtenissen in uw geheugen weer op te frissen. Verder is het raadzaam om met de mogelijke getuigen aan uw zijde overleg te plegen over de gebeurtenissen, die veelal behoorlijk gedateerd zijn. Deze adviezen dient u bij voorbaat al op te volgen, omdat het getuigenbewijs een cruciale rol is gaan spelen in een civiele procedure.

Mocht u toch nog vragen hebben of anderzins uitgebreid geïnformeerd wenst te worden over het getuigenbewijs in de ruimste zin des woords, dan kunt u uiteraard contact opnemen met een van onze juristen / juridisch medewerkers. Zij staan u graag met deskundig advies ter zijde.